’t Is een schandaal, het zou verboden moeten worden

Bij het aangaan van een abonnement op een kwaliteits-ochtendblad kreeg ik als welkomstgeschenk een stapel boeken aangeboden die ooit, om een of andere reden, ‘verboden’ waren geweest. Een ‘feest’ om deze ‘verboden boeken’ te lezen en proberen te achterhalen welke redenen er waren geweest om ze te verbieden.
Ik vroeg mij af of er ook een lijstje te maken zou zijn van verboden films en om welke redenen men deze films tot verboden ‘schandaal’films te rekenen.
Nou, reken maar van yes! Een lijst was zo gemaakt. Films die men smakeloos vond omreden:

De hier onder genoemde films laten zien dat cinema een enorme impact op de maatschappij kan hebben. Van politieke provocaties tot extreme horror – sommige films zijn zo grensverleggend dat ze wereldwijd verbannen, gecensureerd of zelfs tot rechtszaken leidden.
Een kleine alfabetische opsomming van schandaalfilms. Onderzoek zelf in welke categorie de genoemde film zou kunnen vallen!

• Antichrist (2009 – Lars von Trier, IMDb 6.5) – Deze film werd bekend om de zeer intense en confronterende thema’s, die de gevoelens van de hoofdpersonages weerspiegelen en hen in een vernietigende veldslag brengen. De beelden en psychologische horror maakten dat je de film niet snel vergeet.
• Basic Instinct (1992 – Paul Verhoeven, IMDb 7.1) – Paul Verhoeven bracht veel rumoer teweeg met deze film, die volgens tegenstanders lesbiennes in kwaad daglicht stelden en de roemruchte scene met de overhoringsscene van Sharon Stone (zij slaat haar benen over elkaar in zicht van de verhorende mannen), en Spetters (1980) – Ook deze film veroorzaakte een schandaal door de rauwe en onverbloemde weergave van homoseksualiteit, een groepsverkrachting en de harde kant van de Nederlandse jeugdcultuur.
• The Birth of a Nation (1915 – D.W.Griffith, IMDb 6.0) – Inhoudelijk geeft deze film een zeer racistische beeld, waarin de Ku Klux Klan als helden worden afgeschilderd. Dit leidde tot grote rellen en protesten. Technisch werd de film als een mijlpaal beoordeeld.
• Brokeback Mountain (2005 – Ang Lee, IMDb 7.7) – Brokeback Mountain, geregisseerd door Ang Lee, werd verboden in diverse landen, waaronder China en enkele Arabische landen, vanwege zijn homoseksuele thema’s. De film was baanbrekend in de representatie van LHBTQ+ relaties in de mainstream cinema en heeft een belangrijke rol gespeeld in de acceptatie en zichtbaarheid van de LHBTQ+ gemeenschap.
• The Brown Bunny (2003 – Vincent Gallo, IMDb 4.9) – Brown Bunny werd tijdens het beroemde filmfestival van Cannes uitgejouwd en verguisd vanwege een niet-gesimuleerde fellatio-scene tussen de hoofdrolspelers.
• Cannibal Holocaust (1980 – Ruggero Deodato, IMDb 5,7) – De film volgt een documentairecrew die wordt opgegeten door kannibalen in de Amazone, en bevat brute, ongecensureerde scènes van marteling, verkrachting en echte dierenmishandeling. Met zulke realistische beelden, dat de regisseur gearresteerd werd op verdenking van moord en voor rechtbank moet bewijzen dat het geen echte beelden warenen de acteurs nog leefden
• A Clockwork Orange (1971 – Stanley Kubrick, IMDb 8.2) – gestileerd nihiliste geweldshandelingen en verkrachting van hulpeloze slachtoffers. Uiteindelijk heeft Kubrick de film in de VK terug getrokken en is deze film pas na zijn dood vertoond
• .The Exorcist (1973 – William Friedkin, IMDb 8.1) – De Amerikaanse klassieker, die zo griezelig was, dat mensen flauw vielen of misselijk en in paniek de zaal verlieten, maar werd wel een enorme hit.
• The Human Centipede II (2011 – Tom Six, IMDb 3.8) – Verboden in Engeland vanwege ‘extreme walging’. De eerste The Human Centipede was al berucht, maar het vervolg ging ver, ver over de grens. De film schijnt een verkrachting te bevatten, met extreme marteling en een hoofdpersoon die honderden mensen aan elkaar naait in een ‘menselijke duizendpoot’. Engeland verbood de film volledig, en critici noemden hem walgelijk en ziek. Toch werd de film een cultsucces, juist door de pure extremiteit ervan.
• I Spit on Your Grave (1978 – Steven Monroe, IMDb 6.2) – Volgens zeggen: “Te gruwelijk voor de bioscoop”. Deze exploitatiefilm over een vrouw die wraak neemt op haar verkrachters werd door critici gezien als pure walgelijkheid en door feministen geclaimd als een krachtig stuk wraakcinema. De film bevat één van de langste en meest brute verkrachtingsscènes in de filmgeschiedenis, wat leidde tot wereldwijde verbodsbepalingen en extreme controverse. Roger Ebert noemde de film “one of the most depressing experiences of my life“, terwijl anderen hem prezen als een feministische wraakfantasie. De film werd in veel landen verboden en is nog steeds onderwerp van discussie.
• The Interview (2014 – Evan Goldberg en Seth Rogen, IMDb 6.5) – Een satirische actiekomedie leidde tot een internationale crisis en bijna een oorlog startte. De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un beschouwde de film als een oorlogsverklaring en eiste dat hij niet uitgebracht zou worden. Toen Sony gehackt werd door een groep die vermoedelijk gelinkt was aan Noord-Korea, werd de film uit bioscopen teruggetrokken uit angst voor aanslagen. Uiteindelijk werd The Interview alleen online uitgebracht, maar de ophef toonde hoe een komedie wereldpolitiek op scherp kan zetten.
• Irreversible (2002 – Gaspar Noé, IMDb ) De immer weer controversiële regisseur shockeerde zijn publiek in Cannes met een onafgebroken, gitzwarte verkrachtingsscene van bijna 10 minuten en een brute moord met een brandblusser. De bioscoopgangers liepen massaal en misselijk de zaal uit. Ook met Love (2015) shockeerde hij het publiek met echte expliciete seksscenes in 3D.
• Kids (1995 – Larry Clark, IMDb 7,0) – De film toont rauw portret van losgeslagen en losbandige jeugd, maar was ook zo realistisch dat hij als gevaarlijk werd gezien. De film toont tieners die drugs gebruiken, gewelddadig zijn en onbeschermde seks hebben, en werd door critici een shockerende wake-up call voor ouders genoemd. Sommige bioscopen weigerden de film omdat de acteurs minderjarig waren, en hij werd in meerdere landen verboden. Toch wordt hij nu beschouwd als een klassieker in de onafhankelijke filmwereld.
• Last Tango in Paris (1972 – Bernado Bertolucci, IMDb 6.8) – Seksscene die berust op daadwerkelijke daad, zeer tegen de zin in van de toen zeer jonge Maria Schneider. Later heeft zij aangeven dat het een verkrachting was, de zgn. ‘boterscene’.
• The Last Temptation of Christ (1988 – Martin Scorsese, IMDb 7.5) – de religieuze aanname dat Jezus van Nazareth een mens was die menselijke verleidingen kende, waaronder dromen van seks met zijn vriendin Maria Magdalena. Het schijnt zelfs tot aanslagen in Parijs geleid te hebben door religieuze fanatici.
• The Life of Brian (1979 – Tery Jones, IMDb 8.0) Een komische Monthy Pythonfilm die tegen de haren instreek van christelijke groeperingen. Zij ervaarden deze film als pure godslastering, met het gevolg dat de film in diverse landen werd verboden.
• No Bears (2022 – Jafar Panahi, IMDb 7.2) – In 2010 werd de Iraanse filmmaker Jafar Panahi een twintigjarig filmverbod opgelegd, ivm zijn kritische houding over de Iraanse maatschappij. Sindsdien maakte hij vijf speelfilms en een aantal korte films waarin hij dat verbod tartte en onderzocht. Ook de Iraanse films ‘My Favourite Cake’ en Taxi Tehran zijn een verboden films.
• The Passion of the Christ (2004 – Mel Gibson, IMDb 7.3) –Mel Gibson’s hyperrealistische en bloedige vertelling van de kruisiging van Jezus zorgde voor wereldwijde ophef. Critici noemden de film obsessief gewelddadig, met scènes waarin Jezus op brute wijze wordt gemarteld tot het bijna niet meer aan te zien is. Daarnaast werd de film antisemitisch genoemd, omdat hij de Joden deels de schuld zou geven van Jezus’ dood. Ondanks de controverse werd The Passion of the Christ een van de meest succesvolle religieuze films ooit.
• Persepolis (2007 – Vincent Paronnaud en Marjane Satrapi, IMDb 8.0) – Marjane Satrapi’s Persepolis is een krachtige animatiefilm gebaseerd op haar eigen ervaringen tijdens de Iraanse Revolutie, in eerste instantie als stripverhaal vorm gegeven. De film werd in Iran en andere Arabische landen verboden omdat het de Iraanse regering bekritiseerde.
• Salò, or the 120 Days of Sodom (1975/2001 – Pier Paolo Pasolini, IMDb 5,8) – De meest beruchte film ooit. Gebaseerd op het werk van de Markies de Sade, maar spelend tijdens de 2e Wereldoorlog, toont de film de sadistische martelingen, verkrachtingen en moorden op jonge mensen door fascisten. Kritiek op fascisme of pure exploitatie? De meningen blijven verdeeld. In ieder geval is de film tientallen jaren verboden geweest. Ook over zijn andere films (o.a. The Decameron (1971)en The Canterbury Tales (1972)) was veel te doen.
• La vie d’Adele (Blue is the Warmest Color) – (2013 – Abdellatif Kechiche, IMDb 7.6) Twee jonge vrouwen worden verliefd op elkaar en de seks die zij met elkaar hebben, wordt expliciet in beeld gebracht. De seksscenes zorgden voor veel discussie, vooral door de representatie van de lesbische relaties. Desondanks won de film de Gouden Palm op het festival van Cannes. Later hebben de actrices aangegeven dat zij zich geïntimideerd en onder druk gezet voelden door de regisseur.

Films kunnen, net als ander kunstvormen, de gemoederen flink bezighouden!